Phóng viên Nhân Dân Võng Hổ Tuân Hội

Lời tòa soạn:

Tham gia một giải marathon có thể mang lại trải nghiệm gì? Ở Vân Nam, marathon chưa bao giờ chỉ dừng lại ở thi đấu; mỗi km đường chạy đều kết nối cảnh sắc núi sông với các địa danh nhân văn, gắn với làn khói ấm áp của ẩm thực địa phương.

Tuấn mã phi nước đại, "mã" đáo thành công! Cùng với sự xuất hiện của năm Ngựa, chuỗi giải marathon tỉnh Vân Nam 2026 "Một chuyến ngựa du Vân Nam" cũng đã khởi động thuận lợi; thông qua việc tích hợp các nguồn lực marathon đặc sắc trong toàn tỉnh, quảng bá thương hiệu Vân Nam là "thánh địa tập luyện cao nguyên, thiên đường thể thao ngoài trời, công viên giải đấu bốn mùa", để mỗi giải marathon mà người chạy tham gia tại Vân Nam đều trở thành một lộ trình mới trải nghiệm đắm chìm "một kiểu sống mang tên Vân Nam", đồng thời trở thành con đường mới để địa phương đăng cai khơi dậy sức sống của toàn chuỗi ngành "thi đấu, ẩm thực, thưởng ngoạn, mua sắm, du lịch".

Để giới thiệu tập trung phong thái đô thị của các địa phương đăng cai chuỗi giải marathon tỉnh Vân Nam 2026 "Một chuyến ngựa du Vân Nam", chia sẻ những kinh nghiệm mới về việc marathon thúc đẩy phát triển đô thị, Cục Thể thao tỉnh Vân Nam và kênh Vân Nam của Nhân Dân Võng đã phối hợp ra mắt chuyên mục "Chạy marathon ngắm thành phố" gửi tới bạn đọc. Chặng thứ tám của "Chạy marathon ngắm thành phố", hãy cùng theo bước chân người chạy, đến với Ngọc Khê...

Sáng sớm ngày 3 tháng 10, trời còn chưa sáng, khu trung tâm thành phố Ngọc Khê, Vân Nam đã rực rỡ ánh đèn. Hai vạn người chạy từ khắp nơi trong thành phố đổ về đường Hà Tân, quận Hồng Tháp, cùng tham dự hẹn ước Marathon Ngọc Khê 2026.

"Đứng lên! Hỡi những người không muốn làm nô lệ..." Khoảng 7 giờ 20 phút, bài quốc ca hùng tráng vang lên trên sân khấu chính, toàn trường nghiêm trang đứng thẳng, hàng vạn người đồng thanh hát quốc ca. Tại quê hương của Nhiếp Nhĩ, nhạc sĩ sáng tác quốc ca, cách mở màn giải marathon này mang ý nghĩa đặc biệt.

7 giờ 30 phút, khi tiếng hát sôi sục "Tiến lên! Tiến lên! Tiến lên! Tiến!" dần lắng xuống, súng lệnh vang lên. Hai vạn người chạy lần lượt rời điểm xuất phát, đi qua các địa danh của thành phố như quảng trường Nhiếp Nhĩ, núi Hồng Tháp, Trung tâm Thể thao Cao nguyên Ngọc Khê; phong cảnh hồ núi, công trình đô thị, di tích lịch sử... người chạy xuyên qua, mỗi bước một cảnh.

Ngày 3 tháng 10, Marathon Ngọc Khê 2026 nổ súng khai cuộc, đông đảo vận động viên cùng xuất phát dọc đường chạy ven sông, khung cảnh hoành tráng. Ảnh: Bốc Ngọc Liên

Một giải marathon không bấm "nút tạm dừng" của thành phố

Ngọc Khê nằm ở vùng trung tâm Điền Trung, phần lớn khu vực trực thuộc có độ cao từ 1.500 đến 1.800 mét. Quận Hồng Tháp, nơi đăng cai giải lần này, có độ cao 1.630 mét. Với người chạy vùng đồng bằng, đây là thử thách không nhỏ cho tim phổi; với vận động viên chuyên nghiệp, đây càng là thước đo trình độ tập luyện.

"Rất vinh dự và vui mừng khi giành chức vô địch ở một giải quy tụ nhiều cao thủ. Độ dốc lên xuống của đường chạy rất thử thách, năm sau tôi vẫn sẽ đến." Tang Cát Đông Tri, nhà vô địch nội dung marathon toàn phần nam phá kỷ lục giải đấu, cho biết sau cuộc đua.

Nhà vô địch marathon toàn phần nữ Diêu Ngọc Chu đã làm mới kỷ lục giải với 2 giờ 46 phút 24 giây. "Ngọc Khê sạch sẽ gọn gàng, điều kiện cao nguyên thiên nhiên ưu đãi, là vùng đất quý để tập luyện các môn thể thao." Người chạy đến từ Hợp Phì, An Huy này lâu nay tập luyện tại Trung tâm Thể thao Cao nguyên Ngọc Khê.

Ở nội dung bán marathon cũng liên tiếp có thành tích tốt, vận động viên quê Ngọc Khê Tưởng Kim Chí vô địch với 1 giờ 05 phút 33 giây và phá kỷ lục giải, Đường Hiểu Phương làm mới kỷ lục bán marathon nữ với 1 giờ 14 phút 00 giây. "Ngọc Khê là quê hương của Nhiếp Nhĩ, giải đấu lại trùng kỳ nghỉ Quốc khánh, rất có ý nghĩa kỷ niệm." Đường Hiểu Phương cho biết.

Trên sân đấu, vận động viên thi đấu văn minh, tôn trọng đối thủ; bên đường chạy, người dân xem trật tự, cổ vũ nhiệt tình.

Thử thách của đường chạy thuộc về người chạy, còn bên ngoài đường chạy, một "kỳ thi" khác về quản trị đô thị cũng diễn ra song song: làm sao bảo đảm giải đấu quy mô hai vạn người diễn ra suôn sẻ, giảm tối đa ảnh hưởng tới việc đi lại của người dân, không gây "tắc nghẽn" cho thành phố?

Áp dụng biện pháp qua đường kiểu "con lắc", bảo đảm cấm đường nhưng không cấm người, vừa tổ chức giải vừa tiện cho dân. Ảnh do Trung tâm Truyền thông hội tụ quận Hồng Tháp cung cấp

Tại giải năm nay, biện pháp bảo đảm qua đường kiểu "con lắc" lần đầu được thành phố Ngọc Khê sáng tạo áp dụng, vừa bảo đảm người chạy thi đấu thông suốt, vừa tối đa hóa việc đi lại hằng ngày của người dân, đạt được sự cân bằng động giữa vận hành giải đấu và đời sống thị dân.

Kim Kiếm, phó trưởng nhóm bảo đảm thi đấu của Ban tổ chức, phó giám đốc Trung tâm Xúc tiến Phát triển Ngành Thể thao thành phố Ngọc Khê, giới thiệu rằng biện pháp qua đường kiểu "con lắc" xuất phát từ việc tổng kết rút kinh nghiệm giải năm ngoái. "Khi đó có người dân phản ánh 'đường bị cấm quá lâu, đi chợ cũng phải vòng rất xa'. Năm nay, chúng tôi phối hợp nhiều ngành tính toán tối ưu nhiều lần, cuối cùng chốt phương án cho qua gián đoạn tiện lợi cho dân này."

Dọc đường chạy bố trí 20 trạm tiếp tế, 20 trạm y tế, trang bị 21 xe cứu thương, 120 nhân viên y tế, 80 thành viên đội cứu hộ cơ động, 2.232 tình nguyện viên... bảo đảm tinh tế, toàn diện để giải đấu diễn ra trật tự. Đồng thời, dọc đường chạy còn bố trí 38 điểm tạo không khí, các tiết mục đặc sắc như trống eo, hoa đăng, hợp xướng, múa dân gian thay nhau biểu diễn, để người chạy đắm mình cảm nhận phong vị bản địa đậm đà của Ngọc Khê. Một giải marathon vừa kiểm nghiệm toàn diện năng lực tổ chức điều phối của thành phố, vừa liên tục bồi đắp khí chất văn minh đô thị.

Một giải đấu "mọc" ra một chuỗi ngành như thế nào

Ở Ngọc Khê, marathon chưa bao giờ là một giải đấu đơn lẻ.

Năm 2025, toàn thành phố Ngọc Khê tổ chức hơn 360 giải đấu các loại, thu hút 1 triệu lượt người tham gia, kéo theo tiêu dùng liên quan hơn 2 tỷ nhân dân tệ. Năm 2026, địa phương dự kiến có hơn 40 giải đấu lớn, sẽ kéo theo tiêu dùng trực tiếp trên 2,8 tỷ nhân dân tệ và tiêu dùng các ngành liên quan trên 10,36 tỷ nhân dân tệ. "Danh sách giải đấu" ấn tượng này thể hiện sự đầu tư lâu dài và bố cục có hệ thống của Ngọc Khê đối với ngành thể thao.

Hiện nay, "cuối tuần đến Ngọc Khê xem thi đấu" đã trở thành trào lưu giải trí mới của người dân. Tại Super League Trung Quốc, 16 trận sân nhà của đội Vân Nam Ngọc Côn mùa giải 2025 đã thu hút 353.900 lượt khán giả, bình quân mỗi trận hơn 22.000 người, kéo theo tiêu dùng 841 triệu nhân dân tệ. Địa phương liên kết với hơn 150 cửa hàng tung ra ưu đãi dành riêng cho người có vé, đồng thời xây dựng chợ phiên đặc sắc, lễ hội âm nhạc chủ đề, tạo nên bối cảnh tiêu dùng xem bóng "trọn gói".

Trận đấu Super League, cổ động viên Ngọc Khê phấn khích cổ vũ. Ảnh: Lưu Phương

Sức nóng của các giải đấu chuyên nghiệp liên tục thúc đẩy lưu lượng từ các giải đại chúng chuyển hóa hiệu quả thành tiêu dùng thực. Lưu lượng giải đấu làm sao kích hoạt sức sống tiêu dùng đô thị, giải phóng động lực kinh tế văn hóa du lịch? Ngọc Khê đưa ra câu trả lời rõ ràng: biến cuống vé thi đấu thành "giấy thông hành" tiêu dùng của thành phố. Tại giải marathon năm nay, địa phương mở rộng "kinh tế cuống vé", vận động viên chỉ cần xuất trình số báo danh là được miễn vé vào tất cả các khu danh thắng cấp A trong thành phố, hưởng ưu đãi riêng tại 15 khách sạn hợp tác và các phúc lợi đi kèm ở khu thương mại. Số người tham gia giải năm nay tăng từ 15.000 người năm ngoái lên 20.000 người, tỷ lệ vận động viên ngoài tỉnh tăng lên 31,76%, hiệu quả thu hút khách từ nơi khác rất rõ rệt.

Trong suốt kỳ nghỉ Quốc khánh, Ngọc Khê đồng thời lên kế hoạch và triển khai 108 hoạt động văn hóa thể thao du lịch đặc sắc, ra mắt các tuyến tham quan dành riêng cho người chạy như học tập trải nghiệm truyền thống cách mạng, nghỉ dưỡng ven hồ, khám phá núi Ai Lao.

Trên đường chạy Marathon Ngọc Khê 2026, các vận động viên cùng nhau chạy, tận hưởng niềm vui của giải đấu. Ảnh: Lý Ngọc Tinh

Sự xuất hiện dày đặc của các giải đấu chất lượng cao có chỗ dựa từ điều kiện tự nhiên ưu đãi của Ngọc Khê. Khu đô thị Ngọc Khê thuộc khí hậu bán cao nguyên chất lượng tốt, độ cao này phù hợp cho việc tập luyện chuyên môn các môn thể thao sức bền.

Những năm gần đây, Ngọc Khê bố trí các cơ sở tập luyện thể thao theo tiêu chuẩn cao, lần lượt xây dựng sáu căn cứ tập luyện chuyên nghiệp gồm Trung tâm Thể thao Cao nguyên Ngọc Khê Vân Nam, căn cứ tập luyện bóng đá cao nguyên, căn cứ tập luyện bắn súng (bắn đĩa bay) của trường thể thao Ngọc Khê, căn cứ tập luyện độ cao thấp Nguyên Giang, căn cứ tập luyện xe đạp cao nguyên quanh hồ Phủ Tiên và công viên thể thao ngoài trời quốc tế núi Ma Bàn Tân Bình, hình thành ưu thế phát triển độc đáo "cao nguyên và độ cao thấp bổ sung cho nhau, tập luyện chuyên nghiệp và rèn luyện đại chúng phối hợp".

Trung tâm Thể thao Cao nguyên Ngọc Khê. Ảnh do Trung tâm Truyền thông hội tụ quận Hồng Tháp, thành phố Ngọc Khê cung cấp

Hạ tầng hoàn thiện liên tục chuyển hóa thành nguồn thu thực chất cho ngành. Năm 2025, Ngọc Khê đã đón tổng cộng 207 lượt đội chuyên nghiệp trong và ngoài nước đến tập huấn, tiếp đón 6.600 lượt người tập luyện, giúp các ngành dịch vụ đi kèm như ăn ở, đi lại, chăm sóc sức khỏe tăng thu 79 triệu nhân dân tệ.

Tại Thế vận hội Mùa đông Milan 2026, vận động viên trượt băng tốc độ Ninh Trung Nham, người từng tập huấn tại Trung tâm Thể thao Cao nguyên Ngọc Khê, đã giành chức vô địch nội dung 1.500m nam và phá kỷ lục Olympic.

Ngọc Khê đã được chọn vào danh sách thành phố thí điểm thúc đẩy tiêu dùng thể thao và kinh tế giải đấu toàn quốc của Tổng cục Thể thao Quốc gia, với chu kỳ thí điểm từ 2025 đến 2027, là thành phố duy nhất của tỉnh Vân Nam được chọn.

Dựa vào sức nóng của giải Siêu giải Vân Nam, địa phương liên kết với cổ trấn Tập Nga ở Nga Sơn xây dựng chợ phiên di sản văn hóa phi vật thể, tổ chức các hoạt động xúc tiến đầu tư văn hóa du lịch, thu hút 25 công ty du lịch đến kết nối đàm phán, ký kết thành công 6 dự án, thu hút vốn 147 triệu nhân dân tệ.

Từ một giải đấu đến một chuyến du lịch thành phố, từ một cuống vé đến một chuỗi ngành hoàn chỉnh, "lưu lượng" của giải đấu đang liên tục chuyển hóa thành "giá trị gia tăng" kinh tế cho sự phát triển của thành phố.

Một giải marathon và nền sinh thái của một thành phố

Nếu nói các giải đấu thể thao là danh thiếp đô thị nổi bật của Ngọc Khê, thì nền văn minh sinh thái chất lượng chính là nền tảng vững chắc nâng đỡ ngành văn hóa thể thao du lịch phát triển mạnh mẽ.

Ngọc Khê ở vùng trung tâm Điền Trung có hồ Phủ Tiên, hồ Tinh Vân và hồ Kỷ Lộc như những viên ngọc khảm giữa đất trời. Năm 2025, chất lượng nước hồ Phủ Tiên duy trì ở mức tốt nhất, hồ Tinh Vân duy trì ở loại V, hồ Kỷ Lộc thoát khỏi mức kém và được nâng cao chất lượng. Từ tháng 1 đến tháng 8 năm 2026, độ trong của nước hồ Kỷ Lộc tăng 30% so với cùng kỳ, nồng độ phốt pho tổng giảm 32,4% so với cùng kỳ, hiệu quả xử lý sinh thái nổi bật.

Hồ Kỷ Lộc ở Thông Hải. Ảnh: Lư Quý Khiêm

Nhạc Vũ, 51 tuổi, là nhân viên quản lý sinh thái bên hồ Kỷ Lộc; từ năm 2021, bà gác lại cuốc cày, chuyển sang làm nhân viên bảo vệ hồ chuyên trách. "Trước đây trồng rau ven hồ bón rất nhiều phân hóa học, nước hồ bị phú dưỡng nghiêm trọng. Giờ đây toàn bộ đất canh tác ven hồ đã chuyển sang trồng cây sinh thái, lượng phân bón và thuốc trừ sâu giảm mạnh, nước hồ cũng ngày càng trong hơn."

Nhạc Vũ thẳng thắn chia sẻ, mỗi ngày bà đi tuần tra quản lý dọc đường vòng quanh hồ, không chỉ có thu nhập ổn định mà còn tận mắt chứng kiến sinh thái hồ ngày càng tốt lên: "Từ một nông dân trồng trọt trở thành 'chiến sĩ bảo vệ hồ', trong lòng tôi rất có cảm giác thành tựu, cuộc sống cũng vững vàng yên ổn."

Ở Ngọc Khê, còn rất nhiều người dân như Nhạc Vũ đang gìn giữ sinh thái, thực hành phát triển xanh. Ưu thế sinh thái đang liên tục chuyển hóa thành động lực phát triển chất lượng cao của thành phố. Ngọc Khê kiên trì coi việc bảo vệ và xử lý sinh thái lưu vực "ba hồ" là ưu tiên hàng đầu, tích cực phổ biến việc trồng cây thân thiện với môi trường, lượng phân bón và thuốc trừ sâu sử dụng trong lưu vực giảm liên tục 4 năm.

Bảo vệ sinh thái và chuyển đổi xanh của các ngành hỗ trợ lẫn nhau, cùng được thúc đẩy. Tỷ lệ công suất lắp đặt điện xanh của toàn thành phố đạt 88,54%, quy mô phổ biến xe tải năng lượng mới đứng đầu toàn tỉnh, mức tiêu hao năng lượng trên mỗi đơn vị GDP giảm lũy kế 16,8%, Khu công nghệ cao Ngọc Khê lọt vào danh sách đợt đầu xây dựng khu công nghiệp không carbon của tỉnh.

Hiệu ứng phát triển cộng hưởng giữa thể thao và sinh thái ngày càng rõ nét. Giải bán marathon hồ Phủ Tiên đã được tổ chức liên tiếp nhiều năm, đường chạy quanh hồ kết nối các điểm văn hóa du lịch chất lượng như công viên đất ngập nước vịnh Quảng Long Phủ Hải, lối đi bộ thời gian hồ Phủ Tiên; đường chạy quanh hồ dài 21 km với sóng nước mênh mông, phong cảnh tuyệt đẹp, người chạy có thể đắm mình ngắm trọn vẻ đẹp hồ núi.

Ngày 6 tháng 4 năm 2025, hơn 2 vạn cổ động viên đã chứng kiến chiến thắng sân nhà đầu tiên tại Super League của Vân Nam Ngọc Côn, trận đấu đặc sắc thổi bùng nhiệt huyết của khán giả toàn sân. Ảnh: Phổ Quế Khiết

Kể từ khi ra đời năm 2024, Marathon Ngọc Khê luôn giữ vững tinh thần tổ chức giải tiêu chuẩn cao, chất lượng cao. Giải năm 2026 tiếp tục được Hiệp hội Điền kinh Trung Quốc chứng nhận giải loại A, với chủ đề "Ngọc Khê sôi động, tiến lên tiến lên"; trước giải phối hợp các bên tổ chức các hoạt động khởi động như hợp xướng quần chúng, chạy sức khỏe toàn dân, đêm liên hoan marathon; trong giải xây dựng đường chạy chủ đề văn hóa đặc sắc, bố trí các trạm dịch vụ văn hóa đặc sắc của các huyện; sau giải tổ chức chuỗi hoạt động như lễ hội văn hóa du lịch, triển lãm bán nông sản đặc sản, thưởng thức ẩm thực, thúc đẩy sâu sắc sự hòa nhập văn hóa, thể thao và du lịch theo mô hình "giải đấu+".

Trên đường chạy 42,195 km của Marathon Ngọc Khê 2026, hai vạn người chạy đã đo đạc kết cấu của thành phố, chứng kiến phong thái đô thị. Người phụ trách liên quan của Cục Giáo dục và Thể thao thành phố Ngọc Khê cho biết, bước tiếp theo, Ngọc Khê sẽ tập trung vào mục tiêu của tỉnh Vân Nam là xây dựng "thánh địa tập luyện cao nguyên, thiên đường thể thao ngoài trời, công viên giải đấu bốn mùa", lấy các giải đấu thương hiệu như "hai siêu giải", "hai marathon" làm cầu nối, liên tục làm phong phú bối cảnh tiêu dùng văn hóa thể thao du lịch, mở rộng các mô hình mới của kinh tế giải đấu, dốc sức quảng bá thương hiệu đô thị "theo giải đấu đi du lịch", "cuối tuần đến Ngọc Khê xem thi đấu", thúc đẩy ngành văn hóa thể thao du lịch của thành phố nâng cấp, tiếp sức cho kinh tế xã hội phát triển chất lượng cao.

Cập nhật lúc 2026-10-13 19:35