Lúc 20 giờ 30 tối ngày 11/10 theo giờ Bắc Kinh, giải Chicago Marathon lần thứ 48 do Bank of America tài trợ đã chính thức xuất phát tại công viên Grant. 55.000 vận động viên bước vào cuộc đua trong thời tiết nóng ẩm với nhiệt độ gần 17°C và độ ẩm gần 80%. Sự bất định của điều kiện khách quan đã thực sự biến một cuộc đua vốn được kỳ vọng rộng rãi là "đêm kỷ lục" thành một bài thi đòi hỏi sự kiên nhẫn chờ đợi và phân tích.

Bảng thành tích cuối cùng cho thấy kết quả của bài thi này hoàn toàn khác với dự đoán. Ở nội dung nam, VĐV người Kenya Amos Kipruto giành chức vô địch với thành tích 2:01:09, đồng thời lập PB cá nhân; ở nội dung nữ, Hawi Feysa đến từ Ethiopia bảo vệ thành công ngôi vô địch với 2:13:33, cũng phá thành tích tốt nhất của bản thân.

Còn nhà đương kim vô địch Jacob Kiplimo, người trước giải được kỳ vọng sẽ tấn công kỷ lục đường chạy, đã dần đuối sức ở nửa sau và chỉ xếp thứ tư với 2:04:18. Suguru Osako, 35 tuổi, cũng vì tụt tốc độ ở chặng cuối mà chỉ cán đích ở vị trí thứ 14 với 2:07:34.

Trong 30 km đầu, Kipruto gần như không xuất hiện ở vị trí trung tâm của màn hình truyền hình trực tiếp. Anh luôn nằm trong nhóm dẫn đầu do Kiplimo dẫn dắt; từ km 5 đến nửa chặng, mỗi đoạn 5 km đều được giữ trong khoảng 14 phút 18 giây đến 14 phút 19 giây. Khi qua mốc nửa chặng với 1:00:21, sáu người dẫn đầu vẫn còn chạy sát nhau.

Tại km 25, Kiplimo lần đầu tăng tốc, Kipruto bám sát ngay phía sau; ở điểm bấm giờ km 30, hai người vẫn chưa tạo ra khoảng cách, cùng đi qua với thời gian 1:25:28.

Sau đó, Kipruto ra đòn. Sau km 33, trên đoạn dốc lên cầu, Kipruto bất ngờ thay đổi tốc độ, đến mức xe truyền hình cũng không kịp bám theo; nhịp chạy của Kiplimo vì thế bị phá vỡ và ngay sau đó bị bỏ lại 12 giây.

Một người càng chạy càng trơn tru, người kia lại mang "mặt nạ đau đớn", đành bất lực rơi khỏi bục trao giải.

Cuối cùng, Kipruto, 34 tuổi, vô địch với hai nửa chặng 1:00:21 và 1:00:48, nhanh hơn 30 giây so với thành tích cá nhân tốt nhất 2:01:39 anh chạy tại London hồi tháng 4 năm nay, đồng thời giúp anh bằng thành tích của Kipchoge, cùng xếp thứ năm trong lịch sử marathon.

Dù kỷ lục đường chạy 2:00:35 mà Kiptum lập năm 2023 vẫn còn nguyên, Kipruto đã vươn lên trở thành người chạy nhanh thứ hai trong lịch sử đường chạy này trong điều kiện thời tiết hoàn toàn bất lợi; trong bối cảnh nửa sau gần như ai cũng sụp đổ, anh chỉ chậm hơn 27 giây, rõ ràng giá trị của anh còn cao hơn thế.

Năm 2024, Kipruto về thứ ba tại Chicago; năm 2025 thua Kiplimo và về nhì; năm nay anh cuối cùng đã toại nguyện, đứng trên bậc cao nhất của bục trao giải, giành chức vô địch Major thứ hai trong sự nghiệp.

Với Kiplimo, kịch bản đêm nay không hề xa lạ. Tụt tốc độ ở chặng cuối đã trở thành chuyện thường tình với anh.

Năm ngoái trên đường chạy Chicago, anh từng lập thành tích chia chặng 30 km nhanh nhất lịch sử marathon thời điểm đó, nhưng sau km 35 bắt đầu tụt tốc, nửa sau chậm hơn nửa đầu tới 1 phút 51 giây.

Tại London hồi tháng 4 năm nay, anh chạy 2:00:28, thành tích nhanh thứ ba lịch sử marathon và là kỷ lục quốc gia Uganda, cũng được hoàn thành trong tình trạng tụt tốc ở chặng cuối.

Nhưng với Kiplimo, người chưa tròn 26 tuổi và đầu năm còn chạy 57 phút 20 giây — lập kỷ lục thế giới bán marathon khi đó — tốc độ tuyệt đối chưa bao giờ là điểm yếu, và trong tương lai anh vẫn có hy vọng chinh phục trình độ cao hơn.

Ba người dẫn đầu nội dung nữ năm nay — VĐV Ethiopia Hawi Feysa, VĐV Kenya Sharon Lokedi và Kosgei, người có thành tích tốt nhất trong số các VĐV nữ dự giải — bám đuổi nhau sát nút, ẩn số về chức vô địch chỉ dần được hé lộ ở 2 km cuối.

Km 5 với 15 phút 36 giây, km 10 với 31 phút 04 giây, ở mốc nửa chặng Lokedi dẫn đầu với 1:06:06, hai người còn lại bám sát phía sau. Đến km 25, khoảng cách giữa ba người vẫn chỉ là 1 giây, cho tới km 30 — vết nứt xuất hiện: Feysa và Lokedi đi qua với 1:34:16, lúc này Kosgei đã bị bỏ lại 11 giây; tại km 35 khoảng cách tăng lên 38 giây, và tới km 40 đã nới rộng thành đúng 1 phút.

Cuộc tranh ngôi vô địch diễn ra như một trận giằng co giữa Lokedi và Feysa. Ở mấy km cuối, hai người thay nhau dẫn đầu; khi bảng thành tích chia chặng chính thức đã tới điểm bấm giờ dặm 25,2 (khoảng 40,5 km) trước vạch đích, hai người vẫn chưa tạo ra khoảng cách, lần lượt đi qua với 2:08:33 và 2:08:34.

Ngay khi cả hai sắp cạn kiệt sức lực, Lokedi tìm cách đi trước một bước, cắt đuôi đối thủ trước "km cuối cùng", còn Feysa đáp trả bằng một pha tăng tốc mạnh hơn như một trận quyết chiến.

May mắn thay, cô đã thắng canh bạc ấy, Lokedi không thể đuổi kịp nữa.

Với 2:13:33, Feysa, 27 tuổi, bảo vệ thành công ngôi vô địch, đồng thời cải thiện thành tích cá nhân tốt nhất lập tại đây năm ngoái thêm 1 phút 24 giây, giúp cô vươn lên vị trí thứ tư trong lịch sử marathon nữ. Đây cũng là thành tích nữ nhanh thứ hai trong lịch sử Chicago Marathon, chỉ sau kỷ lục thế giới 2:09:56 mà Chepngetich lập tại đây năm 2024. Cô đã không còn gì phải tiếc nuối.

Lokedi giành ngôi á quân với 2:14:07, và màn trình diễn xuất sắc của cô ở giải này không thể bị xem nhẹ. Trước đó, thành tích cá nhân tốt nhất của cô là 2:17:22; lần này cô cải thiện mạnh hơn 3 phút 15 giây, đưa cô lên vị trí thứ tám trong lịch sử marathon nữ, đồng thời giành lần lên bục thứ bảy tại các giải Major trong sự nghiệp.

VĐV Kenya 32 tuổi này trước đó đã vô địch New York 2022 cùng hai lần liên tiếp vô địch Boston Marathon 2025 và 2026, và lập kỷ lục đường chạy Boston; Chicago là giải Major đầu tiên chủ yếu là đường bằng mà cô tham dự, mục đích không cần nói cũng rõ — thử thách giới hạn của bản thân trên một đường chạy nổi tiếng về tốc độ.

Sau cuộc đua cô nói: "Thử thách mà Chicago mang lại chính là một trong những lý do thu hút tôi đến đây. Tôi muốn thử thách bản thân trên đường chạy nổi tiếng về tốc độ này. Mỗi cuộc đua đều là cơ hội để học hỏi và trưởng thành, tôi sẽ mang những kinh nghiệm này vào các mục tiêu trong tương lai."

Là vận động viên ký hợp đồng với Under Armour, Lokedi đã đồng hành cùng UA gần mười năm, chứng kiến cô trưởng thành từ một tài năng triển vọng thành VĐV marathon hàng đầu thế giới. Ở cuộc đua này, cô mang đôi UA Velociti Elite 3 — mẫu giày đua do UA phát triển cùng các VĐV đỉnh cao, tập trung vào khả năng hoàn trả năng lượng và trọng lượng nhẹ; chính Lokedi đã trực tiếp thử nghiệm và đóng góp ý kiến, thể hiện triết lý đổi mới "vận động viên là trên hết" của Under Armour.

Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Under Armour Kevin Plank cho biết sau cuộc đua: "Sharon đã là một trong những VĐV marathon xuất sắc nhất thế giới. Giành lần lên bục thứ bảy tại World Marathon Majors trong một cuộc cạnh tranh trình độ cao như vậy, chúng tôi tự hào về cô ấy và mong chờ hành trình tiếp theo của cô."

Kosgei, 32 tuổi, cuối cùng giành hạng ba với 2:14:55. Cô là nhà vô địch Chicago Marathon hai năm 2018 và 2019, thành tích cá nhân tốt nhất chính là 2:14:04 lập tại đây năm 2019; sau đó cô liên tục chấn thương, mãi đến Tokyo hồi tháng 3 năm nay mới tuyên bố trở lại bằng một kỷ lục đường chạy. Đêm nay cô không phá được PB, nhưng cũng lần thứ hai trong sự nghiệp chạy dưới 2:15, Chicago vẫn là mảnh đất lành của cô.

2:13:33, 2:14:07, 2:14:55 — đây là lần đầu tiên trong lịch sử marathon có ba VĐV nữ chạy dưới 2 giờ 15 phút trong cùng một cuộc đua.

Năm ngoái, cũng chính trên đường chạy này, Conner Mantz chạy 2:04:43, chấm dứt kỷ lục nước Mỹ mà Khannouchi giữ suốt 23 năm.

Năm nay người giữ kỷ lục vắng mặt, tiếp bước là 3 người thách thức của Mỹ: Vincent Mauri, Clayton Young và Charles Hicks.

Mauri, 25 tuổi, có thể xem là một runner "tà đạo" trong làng marathon. Là một thạc sĩ kỹ thuật có thiên phú nổi bật nhưng từng nhiều lần gãy xương, sau khi tốt nghiệp Mauri chưa bao giờ tập luyện theo huấn luyện viên hay đội chuyên nghiệp, cũng không có nhà tài trợ, mà làm nhân viên bán giày chạy toàn thời gian.

Có lẽ xuất phát từ trách nhiệm nghề nghiệp, anh muốn dùng kinh nghiệm bản thân để giúp khách hàng đến cửa hàng chọn được mẫu giày phù hợp, đặc biệt là những học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông đang tập luyện chăm chỉ cho mùa giải điền kinh. Vì vậy, anh tự đặt cho mình một năm thử thách marathon, tự huấn luyện và không ngừng mày mò.

Phần lớn thời gian của anh không ở sân điền kinh mà trên máy chạy bộ của một phòng gym tên "Planet Fitness". Có lúc khối lượng chạy mỗi tuần của anh vượt 120 dặm (gần 200 km), một buổi chạy dài có khi còn vượt cả cự ly marathon.

Nửa năm trước, anh tham gia cuộc marathon đầu tiên trong đời tại quê nhà Toledo, bang Ohio, vô địch với thành tích 2:05:54, lập kỷ lục marathon đầu tay nhanh nhất lịch sử nước Mỹ. Tháng 9, anh cuối cùng đã được ASICS chú ý và chính thức ký hợp đồng, tích cực chuẩn bị cho Chicago Marathon lần này.

Có lúc anh là người tiến gần kỷ lục nhất trong đêm nay. Km 5 với 14 phút 53 giây, nửa chặng 1:02:15, km 30 với 1:28:15, thành tích về đích dự báo chính thức luôn nằm trong ngưỡng kỷ lục nước Mỹ.

Bước ngoặt xuất hiện sau km 35, cơ tứ đầu đùi của anh bị chuột rút, buộc phải dừng lại giãn cơ trong chốc lát — và chỉ một lần dừng ấy, ẩn số về kỷ lục nước Mỹ đã tan biến.

Cuối cùng, anh cán đích với 2:06:45, chen chân vào vị trí thứ mười nội dung nam.

Người giữ được danh dự cho nước Mỹ là Clayton Young, người trước giải đã quyết tâm phá kỷ lục quốc gia. Ở tuổi 33, anh không phụ kỳ vọng của huấn luyện viên và đồng đội, mang theo vết rách dài 12 cm mà vẫn chạy 2:05:23, đồng thời lập thành tích cá nhân tốt nhất, trở thành người Mỹ nhanh thứ hai trên đường chạy đủ điều kiện công nhận kỷ lục, đồng thời là người Mỹ số một ở giải năm nay, xếp thứ 7.

Charles Hicks chạy 2:04:35, thành tích cá nhân tốt nhất, tại Boston hồi tháng 4 năm nay, nhưng vì đường chạy Boston có độ dốc lớn nên không được ghi vào sổ kỷ lục chính thức; ở giải này anh về thứ tám với 2:05:35, qua đó vươn lên vị trí thứ ba trong lịch sử nước Mỹ.

Ba VĐV Mỹ thi đấu trên sân nhà không lay chuyển được kỷ lục quốc gia, nhưng vẫn lọt vào top 10 nam, việc phá kỷ lục có lẽ chỉ còn là chuyện sớm muộn.

Về phía nữ Mỹ, Emma Grace Hurley giành hạng bảy và là người Mỹ số một với thành tích marathon đầu tay 2:20:47, lập thành tích ra mắt nhanh nhất lịch sử marathon nữ Mỹ, nhưng vẫn kém kỷ lục quốc gia 2:18:29 tới 2 phút 18 giây; Dakotah Popehn với 2:24:00 và Elena Hayday với 2:24:57 lần lượt xếp thứ hai, thứ ba trong số VĐV Mỹ.

Km 5 với 14 phút 55 giây, km 10 với 29 phút 42 giây, nửa chặng 1:02:34, km 25 với 1:14:09 — trong 25 km đầu, Suguru Osako, 35 tuổi, bám theo nhóm thứ hai cùng các VĐV Mỹ, mỗi đoạn đều ổn định quanh 2 phút 58 giây/km; ngay cả ở km 30, thời gian 1:29:27 vẫn được hệ thống dự đoán sẽ về đích trong khoảng 2:05.

Nhưng điều không ai mong muốn nhất vẫn xảy ra: ở đoạn từ km 30 đến km 40, pace của Osako tụt xuống 3 phút 07 giây/km, 2 km cuối có lúc tụt quá 3 phút 15 giây/km, cuối cùng anh xếp thứ 14 với 2:07:34.

Một VĐV Nhật Bản khác trong cùng cuộc đua là Akasaki Akira giành hạng chín với 2:05:47, lập PB cá nhân, không đe dọa kỷ lục Nhật Bản do Osako nắm giữ; nhưng thành tích này đã vượt 2:05:58 mà Toyohara chạy tại Tokyo năm nay, trở thành thành tích nhanh nhất châu Á mới của mùa giải 2026.

Giờ đây Osako đã chuyển từ VĐV của Nike sang VĐV ký hợp đồng với thương hiệu Trung Quốc Li-Ning, dưới chân là mẫu Li-Ning Feidian 7 ELITE mới ra mắt. Đây cũng là lần đầu đôi giày này được dùng trong thi đấu thực chiến. Anh mang theo mục tiêu 2:03:59 do "Kế hoạch thách thức kỷ lục châu Á AOA" của Li-Ning đặt ra để trở lại đường chạy của 8 năm trước — nơi anh chạy 2:05:50 giành hạng ba, lập kỷ lục Nhật Bản đầu tiên của mình, cũng là kỷ lục châu Á khi đó.

Dù con số 2:03:59 không xuất hiện, Osako từ đầu đến cuối chưa từng từ bỏ việc theo đuổi chính mình của năm 2018, kiên trì giữ pace dưới 3 phút/km trong 30 km đầu. Mỗi bước chạy đều có ý nghĩa, đó đã là câu trả lời tốt nhất mà anh ở tuổi 35 mang đến cho chúng ta.

Đáng chú ý, trong top 10 nam của Chicago Marathon năm nay, NIKE chiếm tới 6 suất: 5 đôi APEX và 1 đôi Alphafly 4, cho thấy đôi Apex chưa chính thức bán ra thị trường đã có xu hướng thay thế Alphafly, trở thành mẫu giày đua chủ lực của Nike.

Tuy nhiên, cả nhà vô địch và á quân đều mang adidas ADIZERO ADIOS PRO EVO 3, và dưới chân nhà vô địch nữ Feysa cũng là đôi "chiến hài" từng giúp nhân loại chạy dưới hai giờ này.

Nhờ lớp đệm Lightstrike Pro Evo nhẹ hơn 50% so với thế hệ trước cùng thân giày dệt kiểu vải buồm diều, mức cải thiện hiệu suất chạy theo công bố chính thức đạt 1,6%.

Trong sáu chặng World Marathon Majors đã kết thúc năm 2026, Adizero Adios Pro Evo 3 đã giành trọn bảy chức vô địch.

Tại London hồi tháng 4, Sabastian Sawe mang nó chạy 1:59:30, trở thành người đầu tiên chạy dưới hai giờ trong một cuộc đua chính thức; trong cùng cuộc đua, Tigst Assefa cũng mang đôi giày này, phá kỷ lục thế giới dành cho cuộc đua toàn nữ với 2:15:41.

Tại Sydney hồi tháng 8, Peres Jepchirchir mang nó giành chức vô địch nữ; tại Berlin hồi tháng 9, nó lại giành trọn cả sáu vị trí trên bục trao giải nam và nữ — lần đầu tiên kể từ năm 2017 có một thương hiệu duy nhất làm được điều này.

Các giải Major chỉ còn chặng cuối cùng tại New York, khiến người ta không khỏi mong chờ liệu đôi giày này có thể lại tạo nên kỷ lục mới hay không.

Chicago Marathon từng khai sinh bảy kỷ lục thế giới, nhưng năm nay không có lấy một. Kỷ lục 2:00:35 của Kiptum và 2:09:56 của Chepngetich vẫn sừng sững, kỷ lục nước Mỹ 2:04:43 của Mantz cũng vẫn còn nguyên vẹn.

Nhưng trên đường chạy bất thường năm nay với nhiệt độ cảm nhận gần 20°C và độ ẩm 87%, 2:01:09 của Kipruto và 2:13:33 của Feysa vẫn là hai "quân át chủ bài" đủ sáng giá: một người chờ ba năm mới có được chức vô địch, người kia tung ra cú nước rút ở 2 km cuối, đưa cả ba VĐV nữ dẫn đầu xuống dưới 2:15.

Dù kết quả Chicago Marathon năm nay ra sao, Kipruto và Feysa đều là những VĐV dám xông pha, dám liều, dám chống chọi với giới hạn thể lực và bền bỉ nhất trong cuộc đua đầy biến số này, để lại dấu ấn khó phai cho Chicago Marathon 2026.

Cập nhật lúc 2026-10-13 20:01